Ակտիվ ուսումնական կիսամյակ

Առավոտ Լուսո – http://www.1tv.am/hy/program/videos/Առավոտ-լուսո

Ֆիլմադարան – https://mskhfilms.wordpress.com

Գաֆէսճեան Արվեստի Կենտրոն Պատանեկան Խորհուրդ – https://www.facebook.com/ccateencouncil/

Մակի Հայկական Ասոցիացիա – https://www.facebook.com/ArmenianUNA/

Կարմիր Խաչի Ասոցիացիա -https://www.facebook.com/ArmenianRedCrossSociety/

Երիտասադ Եվրոպացի դեսպաններ – https://www.euneighbours.eu/en/east/eu-in-action/youth/young-european-ambassadors

Ո՞վ ե մ ես

Ես Արեգն եմ, ծնվել եմ 2001 թվականի փետրվարի 7-ին,  սովորում եմ Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրի 12-րդ դասարանում, նաև աշխատում եմ Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերությունում։ Ինձ շատ հոգեհարազատ ու սիրելի է արվեստը, դրա բոլոր ճյուղերը։ Նաև ինձ շատ հետաքրքիր են միջազգային հարաբերությունները և քաղաքականությունը։ Խոսում եմ 4 լեզուներ, մեկ տարի ապրել եմ Չեխիայի հանրապետությունում։ Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնում պատանեկան խորհուրդի անդամ եմ, զբաղվում եմ կամավորությամբ ՄԱԿ-ի հայկական ասոցիայաում, Կարմիր խաչի ասոցիացիայում և Երիտասարդ Եվրոպացի դեսպան եմ։ Ինչպես կռահեցիք գռաֆիկս բավականին խիտ է, սակայան անպայման գտնում եմ ժամանակ երաժշտության և ընկերների համար։ Դպրոցը ավարտելուց հետո դինելու եմ Երևանի Թաթերական համալսարան, պատրաստվում եմ սովսրել Արվեստի կառավարման բաժնում։ Ունեք շատ երազանքներ, սակայն չեմ խոսի դրանց մասին, ինչքան քիչ գիտեն դրանց մասին այդքան դրանց իրականանալու հավանականությունը մեծ է։ Կյանքին նայում եմ դրական հայացքով։ Իմ կարծիքով կյանքում ամենակսրևոր բանը դա մարդու ազատությունն է, և ֆիզիկապես և հոգեպես, ես վստահ եմ, որ մարդու իրավունքները միշտ պետք է հարգել և հարկ եղած դեպքում դրանք պաշտպանել։ Մի խոսքով, փորձում եմ անել ամենը իմ ուժերում կյանքը վայելելու և մյուսիների համար ավելի հետաքրքիր ու անվտանգ սարքելու համար։ 125A9E66-F855-46B9-84FA-F75B05995B9C

About tea

A hungry Duchess originated the tradition of Afternoon Tea

It was around four o’clock in the afternoon at Woburn Abbey in Bedfordshire, England, during the early 1840s. Anna Russell, seventh Duchess of Bedford noticed she had a “sinking feeling” at this time of day.

Dinner would not be served until eight o’clock, so she ordered tea with bread and butter to help stave off her hunger.

Low Tea is “posher” than High Tea

Isn’t tea just a drink?

“Tea” is used to denote both a beverage and different types of meal.

Two terms sometimes used in the Victorian Era were “low tea” and “high tea“.

Low tea was served on low lounge chairs and sofas with low tables (similar to today’s coffee tables), and high tea was served on high chairs around a table.

“Pinkies Up” is out

According to etiquette expert William Hanson, an outstretched little finger has apparently become one of Afternoon Tea’s most common faux pas and is considered rude in most social settings. One misconception is that it somehow helps balance the cup.

Here’s a video from William giving us some useful etiquette tips on how to enjoy Afternoon Tea the “proper” way.

Iced tea

You may have heard that iced tea was invented at the 1904 St. Louis World’s Fair by an Englishman named Richard Blechynden, where it was so hot, tea wasn’t selling. Richard had the idea of pouring it over ice and it was an instant success

Tea party

Tea bags were invented in 1908 in the United States by Thomas Sullivan. He created small silk bags to give samples of tea to his customers. Some of them thought that the bags were supposed to be put directly in the tea pot, like a metal infuser, rather than emptied out. Thus, the tea bag was created by accident!

Բաց Նամակ ԿԳՆ Արայիկ Հարությունյանին

Ոջույն, հարգելի պրն Հարությունյան 

Իմ անունը Արեգ է, անցյալ տարի Հայաստան եմ վերադարձել Չեխիայի Հանրապետությունից, որտեղ սովորել եմ մեկ տարի: Հիմա սովորում եմ «Մխիթար Սեբաստացի» կ/հ-ի 12-րդ դասարանում, աշխատում եմ «Հանրային հեռուստաընկերություն»-ում  որպես պրոդյուսեր, խմբագիր և հաղորդավար:  

Հարգելի պրն Հարությունյան, վերջերս տեղեկացա այն փոփոխությունների մասին, որոնք պատրաստվում եք անել. խոսքը 12-րդ դասարանի ավարտական քննությունները միասնական քննություններով փոխարինելու մասին է: Դրա հետ կապված` ցանկանում եմ Ձեզ  ներկայացնել իմ մտավախությունները:  

Նախ թույլ տվեք նշել, որ հեղափոխության առաջին իսկ օրերից ես մասնակցել եմ քայլարշավներին: Առաջին օրը՝ ապրիլի 14-ին, ես եմ կազմակերպել մեր դպրոցից քայլարշավ դեպի Հաղթանակի կամուրջ:  

Հարգելի պրն Հարությունյան, իմ կարծիքով, դպրոցը, հատկապես` ավագ դպրոցը, պետք է լինի մի վայր, ուր աշակերտները որոնում-գտնում են իրենց կյանքի հետագա ուղին: Ես արդեն գտել եմ իմ ուղին, ցանկանում եմ շարունակել իմ կարիերան որպես պրոդյուսեր, խմբագիր և հաղորդավար: Իմ դպրոցը ինձ օգնել է այս հարցում, ցույց տվել ինձ տարբեր ուղղություններ, տարբեր ծրագրերի և տարբեր նախագծերի մասնակցելու տարբեր հնարավորություններ է տվել, որոնց շնորհիվ ես հավաքել եմ փորձ ու որոշ մասով հասել իմ նպատակին:  

Հարգելի պրն Հարությունյան, եկեք չխաբենք ինքներս մեզ. ես և դուք շատ լավ գիտենք, որ մեր բոլոր դպրոցները Սովետական Միության փլուզումից հետո շարունակում են աշխատել մի սիստեմով, որը փտած է: Եթե այս փոփոխությունները իրականացվեն, կստացվի, որ ես, որպես աշակերտ, ով արդեն ընտրել է իր ուղին և հասել է որոշ հաջողությունների, ստիպված եմ լինելու  ծախսել ժամանակ, վճարել կրկնուսույցների, որպեսզի կարողանամ ավարտել դպրոցը: Խոսքս, բնականաբար,  չի վերաբերում «Մխիթար Սեբաստացի» կ/հ-ին:  

Հարգելի պրն Հարությունյան, ես միայն ուրախանում եմ` տեսնելով, որ Հայաստանում կոռուպցիան նվազում է: Բայց դուրս է գալիս, որ կրթական Ձեր փոփոխությունների պատճառով ես ստիպված եմ լինելու  վճարել անհատ անձանց, որպեսզի նրանք ինձ հետ պարապեն այս կամ այն առարկան: Եթե սա չէ կոռուպցիան, ապա ես չգիտեմ` ինչ է դա:  

Ձեր թույլտվությամբ մի քիչ ավելի ազատ խոսեմ Ձեզ հետ: 

Ես, ազատ ու անկախ երկրում, չեմ ուզում պարտավորություն ունենալ քննություններ հանձնել տարբեր տեսակի ֆունկցիաների, սինուսների, կոսինուսների և մնացած այն ամենի մասին, որոնք իմ կյանքում երբեք չեմ օգտագործելու:  

Ես չեմ ասում, որ մաթեմատիկան, որպես առարկա, պետք է վերանա, սակայն խնդրում եմ, որ սկզբում թող փոփոխություններ լինեն կրթության մեթոդներում, գրքերում և վերջ ի վերջո կրթական համակարգում, թե չէ այսպես ստացվում է, որ ես հանձնում եմ լավ կազմակերպված քննություն 12 տարի վատ կազմակերպված համակարգում սովորելուց հետո: 

Որպես վերջաբան, պրն Հարությունյան, ցանկանում եմ Ձեզ խնդրել, որպեսզի Դուք փորձեք այս ամենը տեսնել իմ` 17 տարեկան պաւտանու աչքերով, նրա, ով արդեն ընտրել է իր ուղին և ում ապագան կախված է մի առարկայից, որի թեմաների մեծ մասը երբեք չի օգտագործել և չի օգտագործելու կյանքում:  

Մեծ փոփոխությունների հասցնում են փոքր քայլերով, իսկ, երբ միանգամից մեծ փոփոխություններ են լինում առանց փոքր քայլերի` բոլորը դրանցից տուժում են: 

 

Սիրով  և սպասելիքներով լի՝ Արեգ Գալոյան 

Փաթրինջ-Ոսկեհատ

3F90BA58-BDD8-40C4-B001-527E890283E4Գյուղը հիմնադրվել է 1829-1830 թվականներին։ Ըստ ավանդույթի՝ Ոսկեհատ գյուղի նախկին Փաթրինջ անվանումն առաջացել է գյուղի տարածքում հանդիպող Փաթրինջ ծաղկի անունից։ Ոսկեհատում են գտնվում երկաթե դարի ամրոց և 14-րդ դարի եկեղեցու մնացորդները։Գյուղի արևմտյան մասում է գտնվում սուրբ Սարգիս ամրոցը (17-19-րդ դարեր), որը կատարել է նաև եկեղեցու դեր, իսկ 1 կմ հյուսիս-արևելք՝ «Ճգնավորի այր» քարայր-կացարանը (12-13-րդ դարեր)։

Անսպասելի էր, անհավատալի և անկրկնելի

Անսպասելի էր, անհավատալի և անկրկնելի. ահա այսպես ես կնկարագրեի այն, ինչ տեղի ունեցավ Հայաստանում։ Շարժմանը ես միացա ապրիլի 13-ին, միանգամայն պատահական,  երբ ամենանվիրված մարդիկ «տեղավորվել էին» Ֆրանսիական հրապարակում։ Երևանում քայլում էի ընկերներիցս մեկի հետ, երբ միասին որոշեցինք գնալ և տեսնել, թե ինչ է տեղի ունենում ֆրանսիական հրապարակում, քանի որ մինչև այդ պահը երկուսս էլ հետևել էինք «Ազատության» ռադիոկայանի ուղիղ հեռարձակումներին։ Երբ մտանք հրապարակ, անհասկանալի պատճառով դեմքիս ժպիտ եկավ, նայեցի կողքերս ու շնչեցի օդը ու այդ պահին ես հասկացա, որ իրականում ֆրանսիական հրապարակից դուրս Հայաստանը ոչ ազատ է, ոչ էլ անկախ, այդժամ, ես զգացի, թե որն է իսկական ազատությունը։ Ազատության մթնոլորտը, որը ստեղծվել էր ինքըստինքյան, այս մթնոլորտն էր, որ արթնացրեց ինձ ու հասկացրեց. «հիմա ժամանակն է, հիմա ճիշտ պահն է, հիմա դու ես տերը»։ 

Անկախ այս ամենից, ապրիլի 13-ին ֆրանսիական հրապարակում շատ երկար չմնացի, պարզապես հետազոտեցի ու շարունակեցի ճանապարհս։ Այդ գիշեր, սակայն, չէի կարողանում քնել, մեղքի զգացողությունը ինձ հանգիստ չէր տալիս, իրական ազատության բացիլներն արդեն իմ արյան մեջ էին ու ես վերածվում էի ազատ, անկախ մարդու:

Հաջորդ օրը` ապրիլի 14-ին, վերադարձա Ֆրանսիական հրապարակ արդեն որպես շարժման անդամ։ Այնտեղ ես ու ընկերներս վրաններից մեկի մոտ տեղավորվեցինք և սկսեցինք շփվել տարբեր մարդկանց հետ, այդ օրերին մասնակիցները հիմնականում արդեն «վետերաններ» էին։ Մեզ հետ մեկ վերմակի տակ տեղավորվել էր մի երիտասրադ զույգ` սարիթաղցի մի տղա և աղջիկ, ովքեր ծանոթացել էին նախկինում տեղի ունեցած ցույցերի ժամանակ: Նրանք մեզ պատմում էին իրենց հեղափոխական արկածների մասին։ Պարզվում է` երկուսի հայրերն էլ քաղբանտարկյալներ էին, ու նրանք դուրս էին եկել պայքարելու ոչ միայն բռնապետության դեմ,  այլև իրենց ծնողների ազատագրման համար։ Ահա այսպես անցկացրեցի ապրիլի 14-ը` իմ ազատության առաջին օրը` վրանի կողքին, վերմակի տակ, նոր ընկերներիս հետ։ Նույն օրը, երբ երեկոյան տեսա հայտարարությունը դասադուլի և ճանապարհների շրջափակման մասին, սկսեցի գործել։ Գրեցի դասընկերներիս ու պայմանավորվեցինք հանդիպել հաջորդ օրը` ժամը 9-ին, մեր կրթահամալիրում։

Ապրիլի 15-ի առավոտյան պարապմունքից հետո ես, մի քանի դասընկերներիս հետ մտանք ավագ դպրոցի բոլոր դասարանները ու հայտարարեցինք դասադուլի մասին, ոմանք միացան, ոմանք պարզապես անհույս քմծիծաղ տվեցին ու շարունակեցին իրենց դասը: Դրանից հետո որոշեցինք Բանգլադեշի շենքերի ներսով գնալ դեպի Հաղթանակի կամուրջ։  Բակերում «Քայլ արա, մերժիր սերժին», «Հայաստան» և «Մենք ենք տերը մեր երկրի» գոռալով, քայլում էինք, երբ մեզ միացավ մի աղջիկ, ով իջավ իրենց բնակարանից։ Անցանք նաև Բանգլադեշի այլ դպրոցների մոտով, նրանք կողպեցին դռները և արհամարհանքով շարունակեցին իրենց դասը։ Ահա այսպես ես ապրիլի 15-ին հայտնվեցի շարժման ամենաթեժ վայրերից մեկում` Հաղթանակի կամուրջի վրա, որը շրջափակվել էր։ Մարդիկ մեքենան քշում էին վրաս, փորձում էին հոգեբանական ճնշում գործադրել, բայց ես կանգնած էի։ Նույնիսկ ձայնային ռումբի պայթելուց հետո էլ` մենք շարունակեցինք շրջափակումները և երթերը քաղաքի տարբեր մասերում մինչև ապրիլի 23-ը։ «Իլիկ» սրճարանում նստած էինք, գրեթե բոլորը, ովքեր այնտեղ էին, հանգստանում էին, որպեսզի վերադառնան «պոստեր»: Նստած թերթում էի PAN․am-ի էջը, երբ հանկարծ Սերժի դեմքը թռավ առաջս, ես միանգամից սկսեցի բարձր կարդալ այն, ինչ գրված էր «Ես սխալ էի, Նիկոլը ճիշտ էր․․․» Մի պահ բոլորը լռեցին և, ապա բոլորը գոռում էին, վազեցինք դուրս: «Սերժը հրաժարական ա տվել» գոռալով վազում էինք, մարդիկ չէին հավատում, հետո որոշ ժամանակ անց մարդիկ հավաքվեցին, պարում էին, գինի, շամպայն բացում, անծանոթները միմյանց հետ գրկախառնում էին։ Հաղթանակ էր` սիրո և համերաշխության հաղթանակ։ Ահա այսպես պայքարը շարունակվեց։

Մայիսի 2-ին, նույն «Իլիկ» սրճարանում նստած` անծանոթների հետ 8 ժամ ուղիղ հեռարձակում նայեցինք: Եվ անկախ արդյունքներից` շարունակեցինք պայքարը։

Սա հաղթանակ է, հաղթանակ է ոչ թե քաղաքական առումով, այլ հոգեպես նույնպես, սա մեր ազգի հաղթանակն է։ Իրական պայքարը ընթանում է ոչ թե քաղաքական որևէ ուժի դեմ, այլ մեր ներսի վախի, ստրուկի, սովետական պատերի և ներքին սատանաների դեմ: Հաղթանակը մերն է։ Ու հիմա, նույնիսկ, եթե Ալիևը կամ Էրդողանը դառնան մեր իշխանությունը, մենք հաղթելու ենք, որովհետև պատմական ու իսկական հայը զարթնել է, պայքարել ու սթափվել է։ Ու չնայած այն փաստին, որ նախկին վարչապետ Սարգսյանը խնդրեց «չարթնացնել քնած հրաբուխները», ուրախությամբ կարող եմ հայտարարել, որ քնած հրաբուխը` հայը զարթնել է ու այն ավելի տաք է ու ակտիվ, քան երբևէ։

Ցեղասպանություն

1894-1896թթ տեղի ունեցան ջարդեր, որոնք խլեցին հարյուր հազարավոր հայերի կյանք

Սասունի շրջանում քրդական առաջնորդները հարկատու էին դարձրել հայ բնակչությանը։  Քրդերն ու օսմանյան պաշտոնյաները հայերից պահանջեցին հարկերի վճարում, բայց հանդիպեցին դիմադրության, որը ճնշելու համար ուղարկվեց թուրքական Չորրորդ բանակային կորպուսը։ Սկսվեց Սասունի հայ բնակչության կոտորածը, որի արդյունքում սպանվեց ավելի քան 3, 000 մարդ։

Բողոքելով հայերի խնդիրների չլուծված մնալու դեմ՝ 1895 թվականի սեպտեմբերին հնչակյանները որոշեցին մեծ ցույց կազմակերպել Կոստանդնուպոսլում, բայց նրանց ճանապարհին կանգնեց ոստիկանությունը։ Ցույցի ճնշման արդյունքում սպանվեցին տասնյակ և վիրավորվեցին հարյուրավոր հայեր։ Ոստիկանությունը բռնում էր հայերին և հանձնում մահակներով և սառը զենքի այլ տեսակներով զինված սոֆթերին՝ Ստամբուլի իսլամական ուսումնական հաստատությունների ուսանողներին։ Նրանք հայերին մինչ մահամերձ դառնալը ծեծում էին։ Ջարդերը շարունակվեցին մինչ հոկտեմբերի 3-ը: Հոկտեմբերի 8-ին Տրապիզոնում մուսուլմանները սպանեցին և կենդանի խարույկի վրա այրեցին հազարավոր հայերի։ Այս իրադարձությունները ազդարարեցին Փոքր Ասիայում և Արևմտյան

1895 թվականի ջարդերը հանգեցրին Դաշնակցական կուսակցության կողմից Ստամբուլի Օտտոմանյան բանկի գրավման որոշման ընդունելուն։ 1896 թվականի օգոստոսի 26-ին մի խումբ զինված դաշնակցականներ գրավեցին Օսմանյան բանկի շենքը, ողջ եվրոպական անձնակազմը գերի վերցրեցին և սպառնալով բանկի պայթյունով՝ պահանջեցին թուրքական կառավարությունից կատարել խոստացված քաղաքական բարեփոխումները։Նույն օրը իշխանությունների հրահրմամբ Պոլսում բռնկվեց հայերի նոր զանգվածային կոտորած, որին զոհ գնաց մոտ 6 000 մարդ

1908 թվականին երիտթուրքերի հեղափոխության և սուլթան Աբդուլ Համիդի գահընկեցության արդյունքում վերականգնվեց Սահմանադրությունը, որը հավասար իրավունքներ էր սահմանում Օսմանյան կայսրության բոլոր քաղաքացիների համար։

1909 թ. մարտին Աբդուլ Համիդի կողմնակիցները Ստամբուլում խռովություն բարձրացրին՝ փորձելով վերականգնել սուլթանի իշխանությունը։ Դրանից ոգևորված մոլեռանդ մուսուլմանները Կիլիկիայի Ադանա քաղաքում նախաձեռնեցին հայերի կոտորած։ Իշխանությունները միջամտեցին միայն երկու օր անց, երբ արդեն սպանվել էին հազարավոր հայեր։ Քաղաք ժամանած բանակային ստորաբաժանումները փոխանակ կասեցնելու ջարդերը, ընդհակառակը, միացան ջարդարարնեին՝ հարձակվելով քաղաքի հայկական թաղամասի վրա, որն ամբողջությամբ հրկիզվեց։ Ջարդերն անցան Կիլիկիայի այլ հայաբնակ բնակավայրերում՝ հասնելով Մարաշ և Քեսաբ: 1908 թվականի սահմանադրական հեղափոխությունից հետո երիտթուրքերը ճանաչեցին Աբդուլ Համիդի կողմից հայկական բնակչության հողերի բռնագրավման փաստը, բայց նրանք նաև շարունակեցին խրախուսել հայաբնակ տարածքներում մուջահիրների վերաբնակեցումը։

Երիտթուրքերը իշխանության գլուխ անցան այն հաստատ համոզմամբ, որ ազգային հարցերը կլուծեն բոլոր ազգությունների ֆիզիկական ոչնչացմամբ, բացի թուրքերից և նրանցից, ովքեր կհամաձայնվեն անհապաղ դառնալ թուրք։ Հայկական քաղաքական կուսակցությունները դադարեցրեցին համագործակցությունը Իթթիհաթ կուսակցության հետ և կրկին դիմեցին օգնության խնդրանքով եվրոպական տերություններին։

Հայոց ցեղասպանությունը ծրագրվել էր դեռևս 1910-1911 թվականներին Սալոնիկում տեղի ունեցած ժողովների ընթացքում, որոնց որոշումներում կարևորվում էր հայերի ֆիզիկական բնաջնջման ծրագիրը, որի իրագործումն էլ կլուծեր հետևյալ խնդիրները

  1. միանգամից վերջ կդրվեր Հայկական հարցին,
  2. Օսմանյան կայսրությունը կազատվեր հայ տարրից, դրանով ամբողջ Անատոլիան կդառնար թուրքերով բնակեցված միատարր երկիր,
  3. հայերի հարստությունը կդառնար թուրքական պետության սեփականությունը,
  4. ամենամեծ խոչընդոտի անհետացմամբ ճանապարհ կհարթվեր համաթուրքական գաղափարի իրագործման համար։

1912 թվականի բալկանյան պատերազմի ժամանակ հայերը մեծամասնությամբ հակված էին օսմանիզմի գաղափարախոսության կողմը

1914 թվականի օգոստոսի 2-ին Թուրքիան գաղտնի պայմանագիր կնքեց Գերմանիայի հետ, որի կետերից մեկը Օսմանյան կայսրության արևելյան սահմանների փոփոխումն էր դեպի Ռուսական կայսրության մուսուլմանական ազգերը տանող միջանցք ստեղծելու նպատակով, որը ենթադրում էր փոփոխված տարածքներում հայերի բնաջնջում։ Այս քաղաքականությունը օսմանյան կառավարության կողմից բարձրաձայնվեց 1914 թվականի հոկտեմբերի 30-ին՝ պատերազմի մեջ մտնելուց հետո։ Թուրք-գերմանական գաղտնի համաձայնագրի կնքումից արդեն մի քանի ժամ անց Իթթիհաթը հայտարարեց համընդհանուր զորակոչ, որի արդյունքում գրեթե բոլոր ծառայությանը պիտանի հայ տղամարդիկ զորակոչվեցին բանակ։ Առաջին զորակոչը վերաբերում էր 20-45 տարեկաններին, հաջորդ երկուսը՝ 18-20 և 45-60 տարեկաններին։

Օսմանյան զորքերի ներխուժումը Ռուսական կայսրության և Պարսկաստանի տարածք մեծացրեց հայերի հանդեպ բռնությունների շրջանները. 1914 թվականի նոյեմբերից 1915 թվականի ապրիլն ընկած ժամանակահատվածում ասպատակվեցին բազմաթիվ հայկական գյուղեր և ընդհանուր առմամբ սպանվեցին 27 000 հայեր և մեծ թվով

Էնվերը հրապարակայնորեն շնորհակալություն հայտնեց Թուրքիայի հայերին Սարիղամիշի ճակատամարտում հավատարմության համար, բայց Կոստանդնուպոլսում Էնվերը «Թանին» թերթի խմբագրին և օսմանյան խորհրդարանի փոխնախագահին հայտարարեց, որ պարտությունը հայերի դավաճանության արդյունք էր, և եկել է արևելյան շրջաններից հայերին արտաքսելու ժամանակը։

1915 թ. փետրվարին օսմանյան հայերի դեմ ձեռնարկվեցին արտակարգ միջոցներ՝ երիտթուրքերը սկսեցին հայերի և կայսրության տարածքում գտնվող այլ քրիստոնյաների զինաթափումն ու ոչնչացումը։ Օսմանյան բանակի մոտավորապես 100 000 հայ զինվորներ զինաթափվեցին, քաղաքացիական հայ բնակչությունից առգրավվեց 1908 թվականից թույլատրված զենքը։ Զինաթափմանը հետևեց հայ զինծառայողների դաժան սպանությունը։ Օսմանյան բանակում ծառայող հայերը և այլ քրիստոնեադավան ազգությունների ներկայացուցիչները ուղղվեցին ամենածանր, հյուծալի աշխատանքների կատարմանը։ Երբ աշխատանքներն ավարտին էին հասցվում և պետքն այլևս վերանում էր հայերը տարվում էին ամայի տեղեր և սպանվում։

Ապրիլի 24-ին ձերբակալվեց և աքսորվեց Ստամբուլի հայկական վերնախավը, իսկ հետագայում նաև կայսրության այլ համայնքների հայտնի ներկայացուցիչները ձերբակալվեցին և տեղափոխվեցին երկու համակենտրոնացման վայրեր։ Այդ գիշերը հայ մտավորականների առաջին հոսքը՝ թվով 235 մարդ, ձերբակալվեց Կոստանդնուպոլսում: Ձերբակալվածների ընդհանուր թիվը այս գործողության արդյունքում կազմեց 2345 մարդ։ Տեղահանության մասին օրենքի ընդունումից հետո՝ 1915 թվականի մայիսի 30-ին, ձերբակալվածները տեղաբաշխվեցին ամբողջ կայսրության տարածքով, և նրանց մեծամասնությունը սպանվեց։ Շատ քչերը, այդ թվում Վրթանես Փափազյանը և Կոմիտասը փրկվեցին առանձնահատուկ միջամտության արդյունքում։ Չնայած հայերն օրենքում չէին հիշատակվում, բայց պարզ էր, որ օրենքը գրված էր նրանց համար։

Մայիսի 9-ին Օսմանյան կայսրության կառավարությունը որոշում ընդունեց տեղահանել նաև արևելյան Անատոլիայի համակենտրոնացման ճամբարների հայերին։ Այն մտահոգությունը, որ տեղահանվող հայերը կարող են համագործակցել ռուսական բանակի հետ, ապա տեղահանությունը պետք է իրականացվեր դեպի հարավ, բայց պատերազմական թոհուբոհի մեջ այդ հրամանը չկատարվեց։ Վանի հերոսամարտից հետո սկսվեց տեղահանման չորրորդ փուլը, որի համաձայն պետք է տեղահանվեին սահմանամերձ շրջաններում և Կիլիկիայում բնակվող բոլոր հայերը

Տիեզերքի, Բնության ու Մարդու Մասին

Գրքի այս հատվածում Թումանյանը խորհում է այն բանի մասին ինչի մասին վստահ եմ յուաքանչյուր մարդ, գոնե մեկ անգամ իր կյնքում մտածում է։ Նա համեմատում է տիեզերքի անծայրածիրությունը մարդը սահմանափակության հետ, տիեզերքի ազատությունը, մարդու սահմանների հետ։ Եվ իսկապես որ, մարդը այնքան աննշան ու դատարկ է, երբ համեմատում ես տիեզերքի հետ, և անհավատալի է, որ մարդկությունը կազմում է այս հսկայական տարածության մի մասնիկը, այդքան տարբերվելով դրանից։

Կլիմայի փոփոխությունները Նիդերլանդներում

 

Կլիմայի փոփոխությունները Նիդերլանդներում

Նիդերլանդներում կլիման փոխվում է, օրինակ միջին ջերմաստիճանը բարձրաել է 1,7 աստիճանով վերջին դարի ընթացքում և ամառային օրերի քանակը բարձրացել է մոտ 20 օրորվ։ Տարեկան տեղումների քանակը նույնպես 20%-ով և սելաֆների թիվը նույնպես շատացել է։

Նիդերլանդների ջերմաստիճանի փոփոխության ցուցանիշերը համրայ 2 անգամ ավելի մեծ են քան աշխարհում տեղի ունեցող կլիմայական փոփոխության ցուցանիշերը, վերջին 20 տարիների ընթացքում ջերմաստիճանի բարձրացման տեմպի նվազում չի նկատվել։ Հիմիկվա տեղեկություններին համաձայն, կլիմայի փոփոխությունը դեռ շարունակվելու է գալիք դարերի ընթացքում։ Տարեկան տեղումների քանակը, օրինակ մոտ 5-ից 6%-ով կբարձրանա այս դարի վերջին հատվածում։

Կլիմայի փոփոխության երևացող հետևանքները

Նիդերլանդներում կլիմայի փոփոխության բազմաթիվ հետևանքներ արդեն տեսանելի են։ Որոշ հետևանքներ դրական են, օրինակ գյուղատնտեսական արդյունաբերության աճ։ Որոշ հետևանքներ բացասական են, օրինակ, ջրհեղեղների ավելի բարձր հավանականություն (երկարատև տեղումների հետևանքով), մակերեսային որակյալ ջրի նվազում և բիոբազմազանություն։

Կլիմայի փոփոխությունը և դրա հետևանքները կշարունակվեն ապագայում։ Իր աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ այս փոփոխություները կարող են հանդիսացնել նոր հնարավորություններ Նիդերլանդների համար, հատկապես գյուղատնտեսության և տուրիզմի բաժիններում։ Բացասական հետևանքնները խիստ կապված են եղանակի արտակարգ դրսևորումների հետ։

Չնայած նրան, որ կլիմայի փոփոխությունը շարունակվելու է, դրա բացասական հետևանքները Նիդերլանդների համար կարծես կառավարելի են։ Այստեղ կլիմայի փոփոխությունների մեծ մասը տեղի կունենան շատ աննկատ թույլ տալով մարդկանց, կազմակերպություններին և մնացաց ամեն ինչին ադապտացվել։ Նիդերլանդների այժմյա օրենքները ուշադրություն են դարձնում կլիմայի փոփոխությունները ոչնչացնելու փոխարեն, այլ բացասական ազդեցության դեմ պայքարելու վրա։